Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Είναι η απαξίωση...

Aυτό το κείμενο αλλιώς ξεκίνησε, αλλού κατέληξε. Ετεροτέλεια. Το αρχικό περιεχόμενο σκόπευα να είναι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και ο Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Ιστορικού Ντοκιμαντέρ «Προσεγγίζουμε κριτικά το παρελθόν»

Νατάσα Μερκούρη*

Aυτό το κείμενο αλλιώς ξεκίνησε, αλλού κατέληξε. Ετεροτέλεια. Το αρχικό περιεχόμενο σκόπευα να είναι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και ο Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Ιστορικού Ντοκιμαντέρ «Προσεγγίζουμε κριτικά το παρελθόν», που οργάνωσε το σχολικό έτος 2012-2013 το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Ιστορική Έρευνα, Διδακτική και Νέες Τεχνολογίες» του Ιονίου Πανεπιστημίου, η επιστημονική ένωση «Νέα Παιδεία» και η ΕΡΤ. Το σκεπτικό των διοργανωτών του διαγωνισμού ήταν, τηρουμένων των αναλογιών, παρόμοιο με αυτό του Μάνου Χατζιδάκι για τη δημιουργία του 3ουΠρογράμματος. Είχε πει κάποτε σε συνέντευξή του στη Λόλα Νταϊφά πως, όταν πήγε για πρώτη φορά στην ΕΡΤ, είδε «όλη τη νεοελληνική αποτυχία στοιβαγμένη το μεσημέρι να τρώει στο εστιατόριο». Και η αντίδρασή του ήταν το Γ' Πρόγραμμα. Ο τρίτος εταίρος, όμως, τώρα εκλείπει -«επισήμως» τουλάχιστον- μέχρι τη στιγμή που γράφω αυτή την αράδα. Οπότε, σε ό,τι γράψω, -τι αντίφαση- θα υπάρχει μια απουσία.

Οι εξελίξεις στη δημόσια ελληνική ραδιοτηλεόραση έχουν πολλές «γωνίες», όσο και να προσπαθούν να μειώσουν την κλίμακά τους αυτοί που βρίσκονται στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Στην πλειονότητάτους δυστυχώςκάτι τους διαφεύγει. Και πάντα θα τους διαφεύγειλόγω αμορφωσιάς. Πολιτισμός και παιδεία.Το κριτήριο για την κατάργηση ήταν, μεταξύ άλλων, η τηλεθέαση, συνδεδεμένη βέβαια με συγκεκριμένο ραδιοτηλεοπτικό περιεχόμενο. Γιατί η δημοφιλής «πειρατική» και διαδικτυακή ΕΡΤ έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία ιδιωτικού καναλιού, ακόμα και όταν η ακούγεται η 5η του Μπετόβεν. Και το Αρχείο της ΕΡΤ, όπως επεσήμανε ο διευθυντής του, Βασίλης Αλεξόπουλος, σε συνέντευξη στις 20 Ιουνίου 2013, είχε μεγάλη επισκεψιμότητα, ακόμα και σε ανύποπτες χρονικές στιγμές.

Το αρχείο αυτό χρησιμοποίησαν σε μεγάλο βαθμό όσοι πήραν μέρος στον διαγωνισμό ντοκιμαντέρ. Ενεργοποιήθηκαν και μαθητές και εκπαιδευτικοί, από τους φυγόπονους που αρνούνται κάθε αξιολόγηση. «Έλα και γράψε Ιστορία» ήταν το σύνθημα της ΕΡΤ. 174 συμμετοχές από 146 σχολεία, 47 από την Αττική, 90 από την περιφέρεια και 9 από το εξωτερικό, σχεδόν ίσος αριθμός Γυμνασίων και Λυκείων καθώς και 8 Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας. Οι μαθητές ασχολήθηκαν περισσότερο με την Ελληνική Ιστορία (139 συμμετοχές) παρά με την Ευρωπαϊκή (35 συμμετοχές). Τα δημοφιλέστερα θέματα ήταν ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, η Μικρασιατική εκστρατεία και η Ελληνική Επανάσταση, με ιδιαίτερη έμφαση στην προσωπικότητα του Καποδίστρια. Οι συμμετοχές με θέματα από την Τοπική Ιστορία εστίασαν κυρίως στην Ελληνική Επανάσταση, την Κατοχή και τον ελληνικό εμφύλιο. Λίγα ήταν τα ντοκιμαντέρ που αναφέρονταν σε γεγονότα της περιόδου μετά τη μεταπολίτευση. Η συχνότητα των θεμάτων που επανέρχονταν ήταν αναμενόμενη. Ένα αίσθημα ασφάλειας ότι κινείται κανείς σε γνωστά «εδάφη». Οι εκπλήξεις, λίγες.

Επί της διαδικασίας, ιστορική έρευνα, συλλογή και ταξινόμηση έντυπου και ηλεκτρονικού υλικού, μελέτη της βιβλιογραφίας, ερμηνεία των πηγών, ένταξη του γεγονότος σε ευρύτερη ιστορική περίοδο, λειτουργία της ιστορικής αφήγησης,θεώρηση της Ιστορίας μέσα από τις ατομικές ιστορίες. Επί της ουσίας, η κριτική προσέγγιση βασικών πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών παραμέτρωντου ιστορικού γεγονότος και η διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Από τη μια, είναι να αναρωτιέται κανείς ποια μνήμη θέλουμε - ή αντέχουμε - να διατηρήσουμε. Αυτή που δέχεταιτον έλεγχο της κριτικής σκέψης ή αυτή που «τεκμηριώνεται» από λογοτεχνικά κείμενα, όπως διαβάσαμε πρόσφατα; Από την άλλη, με ποιους τρόπους είναι εφικτό να επιτευχθεί αυτό; Ολοκληρωμένες προτάσεις νέων βιβλίων Ιστορίας έμειναν στα συρτάρια των υπευθύνων, αποτελέσματα πιλοτικών εφαρμογών ποτέ δεν ανακοινώθηκαν, πιλοτική ένταξη της Τοπικής Ιστορίας στη Ζώνη Βιωματικών Δράσεων (!), πρόσφατηπρόταση εκ μέρους του υπουργείου να γίνει α' ανάθεση του μαθήματος της Ιστορίας σε καθηγητές ξένων φιλολογιών και, τέλος, τοκλείσιμο του Ιστορικού Αρχείου της ΕΡΤ.Αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η διδακτική της Ιστορίας και η διατήρηση της μνήμης δεν είναι μόνο θέμα επιστημονικό και παιδαγωγικό αλλά κυρίως πολιτικό. Και οι αποφάσεις πολιτικής στη χώρα μας δείχνουν, και θεσμικά, υποβάθμιση της Παιδείας και του Πολιτισμού.

Δεν αμφισβητεί κανείς την ύπαρξη οικονομικών σκανδάλων στην ΕΡΤ ούτε και αρνήθηκε την ανάγκη αποκατάστασής τους. Δείτε το, όμως, αλλιώς: Σκάνδαλα βρίσκει κανείς και στους ιδιωτικούς σταθμούς. Αν τα αφαιρέσουμε από τη ΕΡΤ, τι θα μείνει; Τα μουσικά σύνολα, η χορωδία, το «Παρασκήνιο», η «Κινηματογραφική λέσχη», το Θέατρο της Δευτέρας, η «Πορεία 090», οι «Ακυβέρνητες πολιτείες», οι liveσυναυλίες του JeanMichelZarreστην Κίνα, αυτή στη μνήμη του Μάνου Λοΐζου στο ΟΑΚΑ, τα εκπαιδευτικά προγράμματα, το ιστορικό αρχείο. Ας μην αγγίξω το ραδιόφωνο. Δε θα τελειώσω ποτέ. Αφαιρέστε τα σκάνδαλα από τους άλλους σταθμούς και δείτε τι μένει. Να τολμήσω να απαριθμήσω; Καλύτερα όχι. Ως εκπαιδευτικός, ντρέπομαι. Πολλά είναι αυτά που ενοχλούν στη συγκεκριμένη αυθαίρετη απόφαση της κυβέρνησης. Εδώ μιλώ για τη συλλήβδην απαξίωση,στο πλαίσιο της τυραννίας των γενικεύσεων, της ευρύτερης παιδευτικής προσφοράς της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης μέχρι σήμερα και το περιττόναυτής της λειτουργίας στο κοντινό και το απώτερο μέλλον.

Επιλογή του καθενός να προτιμά την ιδιωτική τηλεόραση και την αισθητική που προτείνει. Μόνο μην πείτε ότι τα «λασπόνερα», που κάποιοι αναδεύουν και άλλοι αποθεώνουν με γαρύφαλλα σε στιγμές έκστασης, είναι καλλιτεχνικό προϊόν απαραίτητο γιατί προάγει τον πολιτισμό.Έτσι, για να έχουμε κοινό πεδίο συνεννόησης.

* μέλος του ΔΣ της Νέας Παιδείας

Δείτε όλα τα σχόλια