Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Τέλος στο πάρτι των φαρμακευτικών εταιρειών

Κορυφή του παγόβουνου η Novartis με τις αποκαλύψεις για τον χρηματισμό χιλιάδων γιατρών, κρατικών υπαλλήλων, πρώην υπουργών και επιχειρηματικών στελεχών

Τον ασκό του Αιόλου έχουν ανοίξει οι αποκαλύψεις για τον χρηματισμό χιλιάδων γιατρών, κρατικών υπαλλήλων, πρώην υπουργών και επιχειρηματικών στελεχών από τη φαρμακευτική εταιρεία Novartis, ένα σκάνδαλο που σύμφωνα με πλήθος κυβερνητικών στελεχών αναμένεται να αποδειχθεί μεγαλύτερο και από αυτό της Siemens.

Μπορεί η Novartis να αποτελεί σήμερα την κορυφή του παγόβουνου, όμως η διαφθορά, οι ακραίες υπερτιμολογήσεις υλικών και φαρμάκων συνιστούν ένα οικονομικό σκάνδαλο διαρκείας στον χώρο των προμηθειών, εις βάρος των προϋπολογισμών των νοσοκομείων, των ασφαλισμένων και του δημοσίου συμφέροντος συνολικά. Σύμφωνα δε με τους υπολογισμούς της πολιτικής ηγεσίας, το μαύρο χρήμα στην Υγεία αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο του δημόσιου χρέους της χώρας, δηλαδή 85 δισ. ευρώ.

Το πάρτι στον χώρο του φαρμάκου οφειλόταν στην τιμολόγηση των φαρμάκων χωρίς διαφάνεια, ιδιαιτέρως κατά τη δεκαετία 2000-2010. Απουσίαζε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, υπήρχε υπερτιμολόγηση και σπάνιζαν οι ανατιμολογήσεις στα ακριβά φάρμακα. Η έγκριση δε της αποζημίωσης γινόταν χωρίς καμία αξιολόγηση της θεραπευτικής αξίας των φαρμάκων, με βάση την τιμή αναφοράς και χωρίς καμία διαπραγμάτευση για ένα πιο «δίκαιο» κόστος για το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ταυτόχρονα, η συγκεκριμένη περίοδος βρίθει από συναλλαγές φαρμακευτικών εταιρειών με επιστημονικές ιατρικές εταιρείες, με γιατρούς, με εταιρείες διοργάνωσης συνεδρίων και φυσικά με ΜΜΕ, χωρίς έλεγχο και δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων.

Πρωτιά στις δαπάνες την περίοδο 2000-2009

Κι ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση διατείνεται ότι ήταν οι δικές της πολιτικές που μείωσαν τις δαπάνες στο φάρμακο, μια πιο προσεκτική ανάλυση φανερώνει το πώς και εις βάρος ποίων. Το μεγάλο πάρτι στον τομέα του φαρμάκου έλαβε χώρα την περίοδο 2000-2009, με την Ελλάδα να παίρνει την πρωτιά σε δαπάνες για φάρμακα ως προς το ΑΕΠ (2,8%), όπως προκύπτει από μελέτη - σταθμό για την πολιτική υγείας στη χώρα μας που διενήργησε ομάδα ερευνητών της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας. Η δημόσια δαπάνη για το φάρμακο το 2009 έφτασε τα 5,5 δισ. ευρώ, κάτι που ο αντιπρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) Ηλίας Γιαννόγλου χαρακτήρισε «εξωφρενικό» μιλώντας στην «Α» και πρόσθεσε πως «εννοείται ότι ένα μεγάλο κομμάτι αυτού του ποσού πήγαινε για δωροδοκίες».

Ταυτόχρονα, ο προϋπολογισμός για την Υγεία την περίοδο 2010-2014 μειώθηκε κατά 60% περίπου, ενώ ραγδαία ήταν και η μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης από το 2009 και μετά. Μετά τις διαδοχικές περικοπές των τελευταίων χρόνων η Ελλάδα βρέθηκε στις κατώτερες θέσεις μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. σε ό,τι αφορά τη δημόσια δαπάνη για την Υγεία. Το βάρος των οριζόντιων και ανεξέλεγκτων μέτρων λιτότητας μετακυλίστηκε στους πολίτες, όπως φανερώνει η μελέτη «Healthcare at a glance» του ΟΟΣΑ. Συγκεκριμένα, η ιδιωτική φαρμακευτική δαπάνη των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 44%.

Τα φώτα ανάβουν, το πάρτι λήγει

Η ηθικοποίηση του συστήματος και η αντιμετώπιση της διαφθοράς στον χώρο του φαρμάκου κατείχε κορυφαία θέση στην ατζέντα της σημερινής πολιτικής ηγεσίας από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε τα ηνία της Αριστοτέλους. Υιοθέτησε και ξεκίνησε να εφαρμόζει μια δέσμη μέτρων, που για πρώτη φορά δεν ήταν οριζόντια, αλλά διαρθρωτικά, με στόχο τη «θωράκιση» του συστήματος Υγείας.

Έτσι καθιερώνεται η διαφάνεια στη διαδικασία τιμολόγησης μέσω του ΕΟΦ, ενώ τα νέα φάρμακα τιμολογούνται εκ νέου κάθε τρεις μήνες. Το «επιλεκτικό πάγωμα» της εισόδου νέων προϊόντων σταμάτησε και νομοθετήθηκε η Επιτροπή Αξιολόγησης της φαρμακευτικής καινοτομίας (ΗΤΑ). Ταυτόχρονα αναβαθμίστηκα η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης για διασφάλιση προσιτών τιμών και έγινε υποχρεωτική η δημοσιοποίηση των δεδομένων από τη συνεργασία φαρμακευτικών με εταιρείες και γιατρούς. Τέλος, γίνεται ριζική αναδιοργάνωση του τοπίου των ιατρικών συνεδρίων με την υπαγωγή τους στην αρμοδιότητα του ΚΕΣΥ και στην εποπτεία των ιατρικών εταιρειών «κορμού», χωρίς τη διαμεσολάβηση φαρμακευτικής - γιατρών.

Δικαίωμα το φάρμακο για τους ανασφάλιστους

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα γραφής της νέας αυτής πολιτικής ήταν αναμφίβολα η πλήρης φαρμακευτική κάλυψη των περίπου 2,5 εκατ. ανασφάλιστων πολιτών της χώρας, που επί σειρά ετών στερήθηκαν το δικαίωμα στη δωρεάν δημόσια ιατροφαρμακευτική κάλυψη. Συγκεκριμένα, πρώτη φορά, κατοχυρώθηκε για τους οικονομικά αδύναμους ανασφάλιστους και όσους ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες μηδενική συμμετοχή στο κόστος φαρμακευτικής αγωγής καθώς και κατάργηση της καταβολής του 1 ευρώ ανά συνταγή υπέρ του ΕΟΠΥΥ.

Υπόθεση Roche και η οπισθοχώρησή της

Ένα δεύτερο δείγμα γραφής, ενδεικτικό της πολιτικής βούλησης της Αριστοτέλους, ήταν η διαχείριση της υπόθεσης της Roche, της μεγαλύτερης εταιρείας βιοτεχνολογίας στον κόσμο, που επιχείρησε να αποσύρει από τη θετική λίστα φαρμάκων ένα ογκολογικό σκεύασμα που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ενήλικων ασθενών με ανεγχείρητο ή μεταστατικό μελάνωμα. Η απόφαση της πολυεθνικής εταιρείας, την οποία ο υπουργός Υγείας Αν. Ξανθός χαρακτήρισε «απαράδεκτη και εκβιαστική», σχετιζόταν με την υποχρεωτική έκπτωση 25% για τα νέα, καινοτόμα φάρμακα, που έχει αναδρομική ισχύ από τον Ιανουάριο του 2017.

Το θέμα τέθηκε πρώτη φορά από τον Αν. Ξανθό στο Συμβούλιο Υπουργών Υγείας της Ε.Ε. και η εταιρεία αναγκάστηκε να οπισθοχωρήσει.

Η Συμμαχία της Βαλέτα και τα φάρμακα

Παράλληλα η χώρα μας έχει πρωταγωνιστήσει στην ίδρυση της διακρατικής συνεργασίας Συμμαχία της Βαλέτα για τη διαπραγμάτευση δίκαιων τιμών στα καινότομα φάρμακα, κίνηση που για πρώτη φορά έχει ανησυχήσει σοβαρά τις πολυεθνικές. Η πρωτοβουλία για «κοινό μέτωπο» των χωρών του Νότου ανήκει στον Έλληνα υπουργό Υγείας, που τον Ιούλιο του 2016 είχε διοργανώσει συνάντηση με εκπροσώπους των χωρών αυτών στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Η πρωτοβουλία αυτή οδήγησε στη Διακήρυξη της Βαλέτα και η τελευταία συγκέντρωση τράβηξε την προσοχή των κρατών - μελών της Ε.Ε., αποτελώντας παράδειγμα προς μίμηση. Περίπου δύο χρόνια μετά την υπογραφή της, η Ε.Ε. ετοιμάζεται να δημοσιοποιήσει σχέδιο για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κυβερνήσεων αναφορικά με την αξία των νέων φαρμάκων. «Υπάρχει μια ασυνήθιστη δυναμική για μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση, αν και δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι χώρες θα το υπογράψουν» αναφέρει σε δημοσίευσή της η ιστοσελίδα Politico.

Οι πρώτοι καρποί της διαπραγμάτευσης (ΕΟΠΥΥ - φαρμακοβιομηχανιών)

Περισσότεροι ασθενείς αποκτούν πρόσβαση στις θεραπείες υψηλού κόστους

Η διαπραγμάτευση με τη φαρμακοβιομηχανία για πιο «δίκαιες» τιμές είναι τόσο αναγκαία όσο και εφικτή, όπως αποδεικνύει ένα ελληνικό παράδειγμα: Τον Ιούνιο του 2017, υπεγράφη συμφωνία - «σταθμός» μεταξύ του ΕΟΠΥΥ και των φαρμακευτικών εταιρειών για την πρόσβαση των ασθενών σε νέες καινοτόμους θεραπείες υψηλού κόστους. Αυτή η συμφωνία είχε αποτέλεσμα να πενταπλασιαστεί ο αριθμός των ασθενών που έχει πρόσβαση στα νεότερης γενιάς φάρμακα κατά της ηπατίτιδας C, αφού επιτεύχθηκε σημαντική μείωση στο κόστος θεραπείας ανά ασθενή.

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Προοδευτικές συγκλίσεις: ποιοι και με ποιους

Η ανάγκη μιας εναλλακτικής πρότασης για την Ευρώπη αναδεικνύεται πλέον με ολοένα σαφέστερο πρόσωπο. Το παραδοσιακό σύστημα εξουσίας βαίνει προς εξαφάνιση. Δυνάμεις πανίσχυρες πριν λίγα χρόνια, όπως...

Δειτε ολοκληρο το αρθρο