Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Οι προκλήσεις μετά τις βρετανικές εκλογές

ΑΜΠΕ

Η Τερέζα Μέι έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία με αποτέλεσμα η χώρα να περιμένει να δει το είδος της συμφωνίας που θα πετύχει προκειμένου να παραμείνει στην εξουσία

Η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι προκήρυξε τις κοινοβουλευτικές εκλογές με την ελπίδα να αυξήσει τη δύναμή της ενόψει των διαπραγματεύσεων της Βρετανίας με την υπόλοιπη Ε.Ε. για το Brexit. Αντί να το κατορθώσει, έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία με αποτέλεσμα η χώρα να περιμένει να δει το είδος της συμφωνίας που θα πετύχει προκειμένου να παραμείνει στην εξουσία.

1. Μπορεί η Μέι να σχηματίσει κυβέρνηση;

Το Συντηρητικό Κόμμα υποχώρησε στις 318 από τις 330 έδρες που διέθετε στο 650μελές κοινοβούλιο. Ωστόσο παραμένει το πρώτο κόμμα. Η Μέι είναι επομένως σε καλύτερη θέση για να προσπαθήσει να σχηματίσει κυβέρνηση μαζί με κάποιον άλλο. Μια συμφωνία με το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα της Βόρειας Ιρλανδίας, το οποίο διαθέτει 10 βουλευτές, θα μπορούσε να φέρει τη Μέι σε μια θέση όπου θα ελέγχει περισσότερες από 326 έδρες που απαιτούνται για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Η συμφωνία όμως αποδεικνύεται δύσκολη. Το σκληροπυρηνικό DUP αναμένεται να έχει απαιτήσεις που να συνδέονται με τη Βόρεια Ιρλανδία, συμπεριλαμβανομένου του καθεστώτος των συνόρων με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Προσπαθεί επίσης να πιέσει τους Συντηρητικούς να διαγράψουν ορισμένες από τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει στο εκλογικό τους πρόγραμμα. Σε αυτές περιλαμβάνεται και ο τερματισμός του λεγόμενου "τριπλού κλειδώματος", που εγγυάται ότι οι συντάξεις δεν θα αυξάνονται πάνω από το ετήσιο επίπεδο του πληθωρισμού ή περισσότερο από 2,5%.

Τα πρώτα σημάδια ότι η αργή πρόοδος προκαλεί προβλήματα ήλθε τη Δευτέρα, όταν η Ντάουνινγκ Στριτ ανακοίνωσε ότι ο Λόγος της Βασίλισσας -που προσδιορίζει το κυβερνητικό πρόγραμμα και είχε προγραμματιστεί για τις 19 Ιουνίου- θα πρέπει να αναβληθεί για λίγες ημέρες. Οι δύο πλευρές αναμένεται πάντως να καταλήξουν τελικά σε συμφωνία.

2. Πως θα λειτουργήσει η συμφωνία;

Το DUP επιδιώκει να καταλήξει σε μια συμφωνία "εμπιστοσύνης και στήριξης" με τους Συντηρητικούς. Θα πρόκειται δηλαδή για κάτι λιγότερο από έναν επίσημο συνασπισμό όπως αυτός που συγκρότησαν οι Συντηρητικοί με τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες έπειτα από τις εκλογές του 2010. Η συμφωνία θα δεσμεύει το DUP να ψηφίζει τις κυβερνητικές προτάσεις σε θέματα εμπιστοσύνης -συμπεριλαμβανομένου του Λόγου της Βασίλισσας- και τον προϋπολογισμό. Το κόμμα όμως θα έχει περιθώρια διαφοροποίησης σε άλλα ζητήματα.

Η πιο γνωστή συμφωνία τέτοιου είδους στην ιστορία της βρετανικής πολιτικής ζωής ήταν εκείνη στην οποία κατέληξαν οι Φιλελεύθεροι του Ντέιβιντ Στιλ και οι Εργατικοί του Τζέιμς Κάλαχαν το 1977, όταν οι τελευταίοι έχασαν την οριακή πλειοψηφία τους στο κοινοβούλιο στις εκλογές εκείνου του έτους. Η συμφωνία κατέρρευσε έπειτα από 18 μήνες, με αποτέλεσμα οι Εργατικοί να μετατραπούν σε κυβέρνηση μειοψηφίας τον Μάρτιο του 1979, όταν ο Κάλαχαν έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης με αποτέλεσμα να προκηρυχθούν οι εκλογές που οδήγησαν σε 18 χρόνια κυριαρχίας των Συντηρητικών.

3. Ποιες εξαγγελίες θα πάρουν πίσω οι Συντηρητικοί;

Από τον Μάιο του 2015 η κυβέρνηση των Τόρις δυσκολευόταν να εφαρμόσει ορισμένα μέτρα εξαιτίας της μικρής τους πλειοψηφίας -παραδείγματος χάριν περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες και το πρόσφατο σχέδιο για την αύξηση της φορολόγησης των αυτοαπασχολούμενων.

Η κ. Μέι και ο προκάτοχός της Ντέιβιντ Κάμερον εμποδίστηκαν πολλές φορές από "αντάρτες" του ίδιου τους του κόμματος. Το πρόβλημα αναμένεται να ενταθεί σε μια κυβέρνηση μειοψηφίας. Η κ. Μέι ήθελε για παράδειγμα τη λειτουργία περισσότερων δημόσιων γυμνασίων, μια ιδέα που τώρα φαίνεται να έχει πεθάνει. Δεν έχει σημασία αν το DUP υποστηρίζει και αυτό την πρόταση αν υπάρχουν αρκετοί "αντάρτες" των Τόρις που να αντιτίθενται σε αυτήν.

Οι αλλαγές στην οριοθέτηση των εκλογικών περιφερειών της Βρετανίας έχουν ήδη εγκριθεί, αλλά θα πρέπει να ψηφιστούν από το κοινοβούλιο μέχρι τον Οκτώβριο του 2018. Είναι πιθανόν ότι το μέτρο -που θα μείωνε τον αριθμό των βουλευτών σε 600- τώρα θα απορριφθεί.

4. Μπορεί τώρα το Brexit να σταματηθεί;

Οι μόνες προφανείς συνθήκες υπό τις οποίες το Brexit θα μπορούσε να σταματηθεί είναι αν η κυβέρνηση προκήρυττε νέες εκλογές, τις οποίες θα κέρδιζε ένα κόμμα που να αντιτίθεται καθαρά στο Brexit. Όμως, τόσο οι Εργατικοί όσο και οι Συντηρητικοί πιστεύουν ότι η Βρετανία θα πρέπει να εγκαταλείψει την Ε.Ε. καθώς αυτό αποφάσισε η πλειοψηφία των ψηφοφόρων.

Η διαδικασία που ξεκίνησε με την ενεργοποίηση του Άρθρου 50 έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή ανοίγοντας έτσι μια διετή περίοδο διαπραγματεύσεων με τα 27 υπόλοιπα μέλη της ένωσης. Αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι το είδος της συμφωνίας που το Λονδίνο επιχειρεί να διαπραγματευτεί με τις Βρυξέλλες.

Αντί να απειλεί να αποχωρήσει χωρίς συμφωνία, η κ. Μέι ενδεχομένως να υποχρεωθεί τώρα να αμβλύνει τη στάση της. Με μια μικρή πλειοψηφία, το σχέδιό της για τη μεταφορά του ευρωπαϊκού δικαίου στη βρετανική νομοθεσία θα είναι ευάλωτο απέναντι στην αντιπολίτευση υπό την ηγεσία των Εργατικών.

Ορισμένοι βουλευτές των Εργατικών, όπως ο σκιώδης υπουργός Εμπορίου Μπάρι Γκάρντινερ, έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι τώρα ίσως να είναι δυνατό για τη Βρετανία να παραμείνει στην ευρωπαϊκή κοινή αγορά.

Η αποφασιστικότητα της κ. Μέι να εγκαταλείψει την τελωνιακή ένωση μάλλον θα πρέπει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, επιτρέποντας ίσως στη Βρετανία να παραμείνει για το μεσοπρόθεσμο διάστημα. Με άλλα λόγια, το Brexit ίσως πια να σημαίνει κάτι διαφορετικό από εκείνο που σήμαινε πριν από μία εβδομάδα.

5. Πόσο μπορεί να αντέξει η Μέι ως πρωθυπουργός;

Η γενική αντίληψη είναι ότι οι ώρες της κ. Μέι στην εξουσία είναι μετρημένες με δεδομένη την απογοητευτική επίδοση του κόμματός της στις εκλογές. Ωστόσο οι εξελίξεις θα καθοριστούν από το αν το Συντηρητικό Κόμμα θα έχει την αντοχή για μία ακόμη εσωκομματική διαδικασία μετά τις εκλογές.

Η ύστατη καταφυγή του κοινοβουλίου στην αντιμετώπιση παρόμοιων καταστάσεων είναι η πρόταση μομφής. Η τελευταία που χρησιμοποιήθηκε ήταν εκείνη που έριξε την κυβέρνηση Κάλαχαν το 1979. Ωστόσο το DUP θα έπρεπε να εγκαταλείψει τη συμφωνία του με τους Συντηρητικούς ή οι Συντηρητικοί θα έπρεπε να χάσουν βουλευτές προκειμένου να περάσει η πρόταση μομφής.

6. Τελείωσε με τις εκλογές ο εμφύλιος πόλεμος στο Εργατικό Κόμμα;

Το κόμμα κέρδισε στις εκλογές περισσότερο από 40% των ψήφων. Είναι το καλύτερο εκλογικό ποσοστό για το κόμμα -σε ό,τι αφορά το ποσοστό- εδώ και 16 χρόνια. Στην επιφάνεια οι αντιμαχόμενες φατρίες στους Εργατικούς έχουν βάλει στο περιθώριο τις αντιπαραθέσεις τους και είναι τώρα δυσκολότερο για την τάση των Νέων Εργατικών να ισχυριστεί ότι ο Τζέρεμι Κόρμπιν δεν μπορεί να φέρει ψηφοφόρους.

Στο μεταξύ ο Κόρμπιν υποσχέθηκε ότι θα απλώσει το χέρι στους αντιπάλους του μέσα στην κοινοβουλευτική ομάδα όταν σχηματίσει το νέο σκιώδες υπουργικό συμβούλιο. Άτομα όπως ο Τσίκα Ουμούντα, πρώην σκιώδης υπουργός Επιχειρήσεων, και ο πρώην ηγέτης του κόμματος Εντ Μίλιμπαντ θα μπορούσαν να επιστρέψουν στα μπροστινά έδρανα.

Ο κ. Ουμούντα, που στο παρελθόν είχε επικρίνει τη σημερινή ηγεσία, δήλωσε μετά την ανακοίνωση του εκλογικού αποτελέσματος ότι ο Κόρμπιν διεξήγαγε μια "θετική, αισιόδοξη, δυναμική" προεκλογική καμπάνια. Την ίδια ώρα, ωστόσο, το επιτελείο του Κόρμπιν ζητά την επιβράβευση των βουλευτών που συμπαραστάθηκαν στον ηγέτη τους όταν αγωνίστηκε κατά του περσινού πραξικοπηματος. Αυτό σημαίνει ότι το σκιώδες υπουργικό συμβούλιο θα συμπεριλάβει μεγάλο αριθμό "κορμπινίστας".

Υπάρχει βέβαια και οι ανεπίλυτες διαμάχες σε μια σειρά ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα Trident, όπου ο κ. Κόρμπιν βρίσκεται σε αντίθεση με συνδικαλιστικούς ηγέτες και πολλούς βουλευτές. Επίσης, παρά το καλό εκλογικό αποτέλεσμα και την καταστροφική καμπάνια των Τόρις, οι Εργατικοί συγκέντρωσαν και πάλι 65 έδρες λιγότερες από όσες απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβερνητικής πλειοψηφίας.

 

 

ΜΟΤΟ

Η γενική αντίληψη είναι ότι οι ώρες της κ. Μέι στην εξουσία είναι μετρημένες. Ωστόσο οι εξελίξεις θα καθοριστούν από το αν το Συντηρητικό Κόμμα θα έχει την αντοχή για μία ακόμη εσωκομματική διαδικασία μετά τις εκλογές

Δείτε όλα τα σχόλια