Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Νίκος Χατζόπουλος: "Ο τρόπος που παρουσιάζεται έως τώρα ο Αριστοφάνης έχει φθάσει σε αδιέξοδο"

"Βάτραχοι - project" στο Από Μηχανής Θέατρο

Μια παράσταση που φιλοδοξεί να αμφισβητήσει ορισμένα από τα δεδομένα που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στον Αριστοφάνη, ένα πείραμα που επιχειρεί να παραμερίσει κάποιες από τις βεβαιότητες και τις σιγουριές που αλλοιώνουν και αποπροσανατολίζουν την ουσία του, με τίτλο "Βάτραχοι-project", κάνει αύριο πρεμιέρα στο Από Μηχανής Θέατρο σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζόπουλου και διασκευή ενός ταλαντούχου νεανικού θιάσου που τον αποτελούν η Δήμητρα Βλαγκοπούλου, η Άννα Κλάδη, ο Χρήστος Κοντογεώργης και ο Μιχάλης Πανάδης.

«Ο Αριστοφάνης μας ξεβολεύει, δεν ξέρουμε πώς να τον αντιμετωπίσουμε με τα θεατρικά κριτήρια που έχουμε αποκτήσει έπειτα από κάποιους αιώνες δυτικού θεάτρου. Με τα σημερινά κριτήρια της δραματουργίας διαθέτει στοιχεία που μπορούν να χαρακτηρισθούν από άσφαιρα, άχρηστα και γελοία έως μεγαλοφυή» ομολογεί ο σκηνοθέτης Νίκος Χατζόπουλος, που είχε εδώ και πολύ καιρό στο μυαλό του να πειραματιστεί με την ιδέα για το πώς παριστάνεται το αριστοφανικό υλικό σε μικρό χώρο.

«Νιώθω δυο αδιέξοδα που με αναγκάζουν να δω τα πράγματα σε άλλες συνθήκες. Το ένα έχει να κάνει με τον ίδιο τον Αριστοφάνη. Απέναντί του είχα πάντα μια αμφίσημη στάση. Θαυμάζω τον ποιητικό του οραματισμό και την ελευθερία που έχει στις ουτοπίες που φαντάζεται, αλλά θεωρώ ότι σκηνικά δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμος» εξηγεί ο γνωστός ηθοποιός, σκηνοθέτης, μεταφραστής και δάσκαλος θεάτρου. Έχει μάλιστα καταλήξει στο συμπέρασμα πως ο τρόπος που παρουσιάζεται έχει φθάσει σε αδιέξοδο. Με παραστάσεις θεαματικές, πλούσιες, χορταστικές, που έχουν σκοπό να κάνουν το κοινό να εντυπωσιαστεί και να γελάσει με χοντρά αστεία. «Στον καιρό του ο Αριστοφάνης διέθετε το επιθεωρησιακό στοιχείο κάνοντας συνεχώς αναφορές σε συγχρόνους του. Σήμερα έχουν αλλάξει το αισθητήριο και το κριτήριο του τι είναι και τι δεν είναι ευθύβολο και καλόγουστο. Έχουμε να συνδυάσουμε και τα δυο: τη σημερινή μας αίσθηση περί θεάτρου και αποτελεσματικότητας με την έννοια ότι μια παράσταση πρέπει να δημιουργήσει, να προκαλέσει, να ταρακουνήσει, να ανησυχήσει, να ταράξει μια βεβαιότητα. Και την ίδια ώρα αναρωτιέμαι τι θα πει σεβασμός σε ένα αρχαίο ή κλασικό κείμενο».

Ο Ν. Χατζόπουλος προβληματίζεται ταυτόχρονα απέναντι και σε ένα ακόμη αδιέξοδο, που είναι ο μεγάλος χώρος. Ο οποίος απαιτεί να γεμίζει συνεχώς με κάτι εντυπωσιακό, πλούσιο, πλήρες, αλλά και προκλητικό με την κακή έννοια. «Πιστεύω ότι αν αμφισβητήσεις λίγο τις συνθήκες παρουσίασης κάποιων κειμένων και τα δεις κάπου αλλού, μεταφέροντάς τα από έναν μεγάλο χώρο σε κάποιον μικρότερο, είναι λίγο σαν να βαφτίζεις ξανά τα πράγματα σε ένα λουτρό κάθαρσης από βάρη του παρελθόντος. Έτσι ώστε να ξαναδείς τον Αριστοφάνη χωρίς τα παραστασιολογικά παραφερνάλια που έχουν φορτωθεί και συσσωρευτεί πάνω του όλες αυτές τις δεκαετίες. Και αυτό σημαίνει να δεις το κείμενο. Και μέσα σε έναν κλειστό χώρο σε οδηγεί να τον δεις κάπως αλλιώς. Σε καλεί να αναρωτηθείς, να βρεις τα συστατικά του, τις σκέψεις, τις διάνοιες του κειμένου και να δεις πώς μπορείς να τα συνθέσεις μέσα σε μια καινούργια συνθήκη».

Υλικό εργασίας σε μορφή παράστασης

Η παράσταση "Βάτραχοι-project" βασίζεται στο υλικό των "Βατράχων", ξανακοιταγμένο, ίσως με μια άλλη διάταξη. «Σαν να παίρνεις τα υλικά της συνταγής, να τα ανακατεύεις και να φτιάχνεις μια άλλη» παραδέχεται ο Ν. Χατζόπουλος, που δεν κρύβει την ανάγκη του να ξαναδεί τον Αριστοφάνη με κάποιον άλλον τρόπο. «Στεκόμουν εξαρχής απέναντί του λίγο διστακτικά. Στο πώς χειριζόμαστε όλο αυτό το μείγμα υψηλής ποίησης και 'τιποτολογίας'. Και φθηνής χυδαιότητας με την οποία κανείς δεν γελάει πια σήμερα. Είχα λοιπόν την ανάγκη να ασχοληθώ σε νέες συνθήκες με τον Αριστοφάνη. Οι 'Βάτραχοι' μπορεί να είναι μια καλή αφορμή καθώς εδώ ο Διόνυσος, αναζητά έναν ποιητή, κάνοντας ένα δύσκολο ταξίδι με κωμικά περιστατικά, έως να φτάσει στον Άδη για να τον βρει και να τον ανεβάσει στη γη. Θεωρεί πως λείπει ένας πραγματικός διανοούμενος, ένας άξιος μάστορας, από τον οποίο περιμένει να σωθεί η πόλη. Και αναρωτιέμαι, σήμερα περιμένουμε κάτι αντίστοιχο από έναν ποιητή, έναν πνευματικό άνθρωπο; Έχει φωνή; Και πού είναι; Ή του δίνουμε φωνή να ακουστεί, δίνουμε σημασία στη φωνή του; Γιατί συνεχώς αναρωτιόμαστε πού είναι οι πνευματικοί άνθρωποι και αν μιλάνε. Μα τους δίνει κανείς τον λόγο να μιλήσουν; Ενδιαφέρεται να ακούσει τη γνώμη τους; Τους ξέρει; Το θέμα είναι καθοριστικό. Ο Αριστοφάνης το υπονομεύει, οργανώνοντας έναν διαγωνισμό στον Κάτω Κόσμο, που είναι εξευτελιστικός. Όλα αυτά τα στοιχεία τα βάλαμε σε ένα υλικό εργασίας προσθέτοντας και τον δικό μας σχολιασμό. Παίξαμε με το στοιχείο τι περιμένουμε από έναν ποιητή, αν αυτή η διαδικασία του διαγωνισμού μάς αρέσει ή όχι ή αν σε αυτό το δύσκολο ταξίδι κυριαρχεί ο φόβος και πόσο αυτές τις δυσκολίες του Διόνυσου στην κατάβασή του στον Άδη τις αντιμετωπίζουμε ως πλάκα ή σοβαρά».

Στην παράσταση υπάρχουν παρεμβάσεις των ηθοποιών με βάση προσωπικές στάσεις και διαθέσεις απέναντι σε θέματα και έννοιες όπως ο θάνατος, η ποίηση, η περιπέτεια, ο φόβος, η κωμικότητα, αλλά και η ανάγκη για την ύπαρξη πνευματικών ηγετών. Ηθοποιοί και σκηνοθέτης έγραψαν από κοινού στίχους αντικαθιστώντας τα χορικά, έτσι ώστε κατά κάποιον τρόπο ο χορός να λειτουργεί ως ένας σχολιαστής μεταξύ του δρώμενου και του θεατή. «Μου αρέσει να μιλάω για ένα υλικό εργασίας σε μορφή παράστασης που φιλοδοξεί να αμφισβητήσει κάποια δεδομένα» σχολιάζει ο Νίκος Χατζόπουλος. Στην παράσταση, κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο Από Μηχανής Θέατρο της οδού Ακαδήμου 13 στο Μεταξουργείο, συνυπάρχουν στη σκηνή οι μουσικοί Βάιος Πράπας και Οδυσσέας Μισόρης. Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του εικαστικού Βασίλη Παπατσαρούχα και οι φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα.

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Θλιβερή ουρά της Ακροδεξιάς

Χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο σκέφτεται ο Κ. Μητσοτάκης είναι η χθεσινή του αναφορά στο σύνθημα “Η δημοκρατία πούλησε τη Μακεδονία”. Το σύνθημα αυτό χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στις μαθητικές...

Δειτε ολοκληρο το αρθρο